„Przyznał, że nienawidzi własnego głosu”: Martin Barre o Hendrixie, Jacku White’ie, McCartneyu i życiu z gitarą

Wydanie autobiografii Martina Barre stało się okazją do głębokiej rozmowy o muzyce, skromności, legendach i życiowej drodze.

Kilka dni po ceremonii włączenia The White Stripes do Rock and Roll Hall of Fame Martin Barre jeszcze nie wie, że Jack White publicznie nazwał Jethro Tull jednym ze swoich źródeł inspiracji. Słysząc to, były gitarzysta kultowego zespołu reaguje spokojnie, ale szczerze radośnie.

„To niesamowite – uśmiecha się Barre. – Jack White to wybitny muzyk. Zawsze z ogromnym szacunkiem odnosiłem się do tego, co zrobili The White Stripes. Podobnie jak moja rodzina”.

Dla człowieka, który przez prawie 45 lat kształtował brzmienie Jethro Tull, takie słowa nie brzmią jak zaskoczenie, lecz jak potwierdzenie znaczenia przebytej drogi. Barre mówi ze swojego domu w Lancashire, patrząc na wrzosowiska, rozsądnie i bez patosu.

Ma na swoim koncie około dwudziestu albumów z Jethro Tull – w tym takie kamienie milowe jak Aqualung, Thick As a Brick oraz War Child. Od 2013 roku kontynuuje to dziedzictwo ze swoim zespołem, wydał osiem solowych płyt, aktywnie koncertuje i współpracował z Mickiem Abrahamsem, Clive’em Bunkerem, Paulem McCartneyem, Johnem Wettonem oraz Chickiem Churchillem.

„Jestem niezwykle dumny z tego, czym było Jethro Tull – mówi. – Kiedy muzycy nowego pokolenia uznają ten wpływ, rozumiesz: zostawiliśmy ślad. I to jest naprawdę cenne”.

W wieku 78 lat Barre zebrał swoje doświadczenia w książce A Trick of Memory: The Autobiography of Jethro Tull’s Guitarist, która już ukazała się w Wielkiej Brytanii. Na 182 stronach opowiada o dzieciństwie w niezamożnym Birmingham, pierwszych krokach w muzyce i drodze na światowe sceny.

Wspomina ojca – inżyniera i niespełnionego jazzowego klarnecistę, którego miłość do muzyki przekazała się synowi – oraz starszą siostrę Jeanne. Szczególną uwagę poświęcono latom 60.: pracy w grupach R&B, grze na saksofonie, flecie i gitarze, spotkaniom z idolami epoki oraz dołączeniu do Jethro Tull w 1968 roku.

Książka jest napisana zwięźle, ale treściwie. Znajduje się w niej wiele anegdot, oddzielnych wkładek „A Tull Tale”, list ulubionych kompozycji i oczywiście szczegółowych opowieści o instrumentach i sprzęcie – od pierwszej gitary Dallas Tuxedo i wzmacniacza Watkins Dominator po ironiczną rozdzial „Gitary, wzmacniacze i narzędzia tortur”.

Po co powstała ta książka?

„Każdy ma swoją historię – wyjaśnia Barre. – Najsmutniejsze to nie zostawić jej po sobie. Nie twierdzę, że moja historia jest ważniejsza od innych, ale chciałem zachować ją dla tych, których ciekawi, jak wydarzenia lat 50., 60. i 70. doprowadziły mnie do tego, kim się stałem”.

Główny nacisk położono na wczesne lata. Późniejszy okres Jethro Tull, według słów Barre, jest już wystarczająco szczegółowo udokumentowany.

„Wtedy właśnie wszystko miało ogromne znaczenie. Z czasem zaczynasz bardziej cenić osobiste, ciche chwile”.

Pomimo występów na Shea Stadium, wielotysięcznych koncertów w Madison Square Garden, festiwalu Isle of Wight i sceny Royal Albert Hall, Barre nie uważa się za gwiazdę rocka.

„Jestem dumny z tego doświadczenia, ale nie żyję przeszłością. Zamykając wieczorem drzwi, jestem po prostu zwykłym człowiekiem”.

Książka celowo nie staje się skandalizującymi wspomnieniami.

„Zależało mi na szczerości i pozytywach. Plotki są puste. Z biegiem czasu nawet ciężkie wydarzenia można zobaczyć inaczej”.

Niektóre historie zostały świadomie pominięte.

„Być może w drugim tomie” – śmieje się.

Szczególne miejsce zajmuje rodzina. Rodzice wspierali jego wybór, by zostać muzykiem, nawet gdy zrezygnował z typowej ścieżki edukacji.

Pierwszy impuls do gry na gitarze Barre otrzymał, widząc występ Mike Sheridan and the Nightriders.

„Gitara stała się moją bronią i symbolem wolności” – wspomina.

Podkreśla, że nie był cudownym dzieckiem. Nauka szła powoli, bez podręczników i lekcji wideo.

„Sam odkrywałeś instrument – i stawał się on twój”.

Silne wrażenie robią wspomnienia o Jimim Hendrixie: pierwsze słuchanie demo „Purple Haze” i wspólne koncerty w 1969 roku.

„Był niezwykle skromny i przyznał, że nienawidzi swojego głosu. To było zdumiewające i bardzo pouczające”.

Nie wszyscy idole okazali się idealni, przyznaje Barre, ale każde doświadczenie czegoś uczyło.

Unika bezpośredniego kopiowania cudzych stylów, preferując inspirację, która zmusza do rozwoju. Wyjątkiem był Leslie West.

„Inspirowało mnie nie kopiowanie, a jego podejście do muzyki i radość na scenie”.

Osobny rozdział poświęcony jest tajnemu projektowi z Paulem McCartneyem w 1987 roku.

„To było jednocześnie straszne i magiczne. Takie doświadczenie zmienia człowieka”.

Mówiąc o Jethro Tull, Barre podkreśla atmosferę współpracy i wzajemnego szacunku.

Dziś nadal aktywnie koncertuje, planuje nowe nagrania i nie szuka aprobaty.

„Pełna sala to najlepsza informacja zwrotna” – mówi.