Historia PRS Guitars: jak mały warsztat stał się jednym z największych producentów gitar na świecie

Historia PRS Guitars to droga, na której talent, wytrwałość i dążenie do perfekcji pozwoliły małej pracowni stać się jednym z najbardziej szanowanych producentów gitar elektrycznych. Dziś instrumenty PRS uważane są za wzorzec jakości, rozpoznawalnego designu i uniwersalnego brzmienia. Wybierają je muzycy najróżniejszych nurtów — od bluesa i klasycznego rocka po nowoczesny metal i muzykę progresywną. Mimo to firma jest znacznie młodsza od wielu legendarnych konkurentów, jednak w stosunkowo krótkim czasie zdołała zająć miejsce wśród liderów światowego przemysłu gitarowego.

Za sukcesem marki stoi historia człowieka, który zdołał urzeczywistnić własne marzenie. To właśnie dzięki wytrwałości Paula Reeda Smitha małe hobby polegające na budowie gitar przekształciło się w firmę, której nazwę znają dziś muzycy niemal we wszystkich krajach świata.

Od najmłodszych lat życie Paula Reeda Smitha było ściśle związane z muzyką. Jego matka świetnie grała na gitarze i śpiewała, a ojciec prowadził big-band, zanim poświęcił się nauczaniu matematyki. Jako nastolatek Paul zafascynował się rock and rollem i zaczął grać w szkolnych zespołach. Pieniędzy w rodzinie było niewiele, dlatego wiele rzeczy trzeba było robić własnymi rękami. Właśnie wtedy pojawiło się u niego zamiłowanie do pracy ręcznej i naprawy instrumentów muzycznych.

Później zatrudnił się jako serwisant w lokalnym sklepie muzycznym, gdzie codziennie stykał się z różnymi konstrukcjami gitar i stopniowo zdobywał doświadczenie.

Po ukończeniu szkoły Paul Reed Smith postanowił pójść w ślady ojca i wstąpił do St. Mary's College w stanie Maryland, wybierając specjalizację „matematyka”. Jednak studia nie sprawiały mu prawdziwej przyjemności. Jeden z wykładowców zaproponował nietypowe zadanie dodatkowe — wykonanie własnej gitary. Za wykonaną pracę Paul otrzymał najwyższą ocenę, ale znacznie ważniejsze było co innego: to właśnie wtedy ostatecznie zrozumiał, czym chce się zajmować przez całe życie.

Wkrótce jego talent dostrzegli zawodowi muzycy. Jednym z pierwszych poważnych zleceń była naprawa uszkodzonej główki gryfu gitary Joe Perry'ego z zespołu Aerosmith. Ten przypadek przekonał młodego mistrza do rezygnacji z kariery akademickiej i całkowitego poświęcenia się produkcji instrumentów muzycznych.

Porzuciwszy college, Paul Reed Smith otworzył mały warsztat w mieście Annapolis. Wraz z kilkoma pomocnikami tworzył mniej więcej jedną gitarę miesięcznie. Będąc prawdziwym perfekcjonistą, Paul osobiście sprawdzał każdy instrument podczas własnych występów, a wolny czas spędzał za kulisami koncertów, poznając koncertujących muzyków i prezentując im swoje prace.

Tak stopniowo pojawili się pierwsi znani klienci. Wśród nich byli Ted Nugent, Howard Leese z grupy Heart, a także Peter Frampton.

To właśnie Peter Frampton odegrał ważną rolę w pojawieniu się jednej z najbardziej rozpoznawalnych cech gitar PRS. W 1976 roku zamówił u Paula Reeda Smitha instrument z unikalnym zdobieniem. Wcześniej Paul używał już sylwetki orła na główkach gryfów, jednak teraz postanowił całkowicie zrezygnować z typowych okrągłych markerów progów i zastąpić je wizerunkami ptaków.

Miłość do ptaków zaszczepiła w nim matka, która pasjonowała się ornitologią. Do tworzenia inkrustacji mistrz używał ilustracji z podręczników ornitologicznych, a niektóre wizerunki zostały narysowane ręcznie przez niego samego i jego zespół.

Kiedy w 1985 roku oficjalnie powstała firma PRS Guitars, nabywcom oferowano dwa warianty wykończenia podstrunnicy — firmowe znaczniki księżycowe (Moon Inlays) oraz ptaki (Bird Inlays). Kierownictwo firmy zakładało, że większość muzyków wybierze klasyczne „księżyce”, jednak stało się odwrotnie. To właśnie ptaki stały się wizytówką marki i z czasem przekształciły się w jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów designu w całym przemyśle gitarowym.

Sekwencja firmowych ptaków na podstrunnicy wygląda następująco:

• Sokół wędrowny (Peregrine Falcon);
• Błotniak stawowy (Marsh Hawk);
• Koliberek rubinowy (Ruby-Throated Hummingbird);
• Rybitwa rzeczna (Common Tern);
• Krogulec (Cooper's Hawk);
• Kania (Kite);
• Lądujący wróbel (Sparrow Landing);
• Nawałnik burzowy (Storm Petrel);
• Lądujący jastrząb (Hawk Landing);
• Syczek na gałęzi (Screech Owl on a Branch) — tylko w modelach 24-progowych.
  
  

Carlos Santana i początek wielkiego sukcesu

Jeszcze na długo przed założeniem własnej firmy Paul Reed Smith marzył, aby na jego instrumentach grał Carlos Santana. Znali się, a muzyk wielokrotnie testował wczesne konstrukcje mistrza. Jednak uzyskanie oficjalnej współpracy okazało się niełatwe.

Dopiero w 1980 roku po kilku próbach Carlos Santana ostatecznie zgodził się zostać artystą marki. Według wspomnień Paula Reeda Smitha, musiał wykonać cztery różne instrumenty, zanim legendarny gitarzysta był w pełni zadowolony z rezultatu.

Wsparcie tak znanego muzyka stało się najważniejszym etapem rozwoju firmy i znacząco podniosło zaufanie do młodej marki.

Od pierwszych eksperymentów do legendarnego kształtu

Design, który dziś kojarzy się z PRS, nie pojawił się od razu. Paul Reed Smith doskonale rozumiał sytuację na rynku. Jedni muzycy marzyli o gitarze klasy Gibson Les Paul, inni nie wyobrażali sobie gry bez Fender Stratocaster. Jednocześnie gwałtownie rosła popularność muzyki ciężkiej, a rynek zalewały agresywne instrumenty z przetwornikami o wysokim sygnale wyjściowym.

Aby nie stać się kolejnym producentem kopiującym istniejące rozwiązania, Paul postanowił stworzyć własną koncepcję — instrument, który połączyłby najlepsze cechy obu szkół budowy gitar.

Rezultatem tej pracy był model Sorcerer's Apprentice, zaprezentowany w 1982 roku. Ta niezwykła gitara z dwoma wycięciami (double-cut), 27 progami i firmowymi inkrustacjami w kształcie ptaków stała się swego rodzaju prototypem przyszłego modelu PRS Custom 24, który później stał się głównym symbolem firmy.

Czym jest PRS Custom 24

Dziś PRS Custom 24 uważany jest za najbardziej rozpoznawalny model firmy. To właśnie on stał się głównym hitem po debiucie marki na targach NAMM w 1985 roku i do dziś pozostaje jednym z najlepiej sprzedających się instrumentów PRS.

Konstrukcja modelu łączy korpus z mahoniu z topem z klonu wzorzystego. Gitara wyposażona jest w dwa firmowe przetworniki humbucker 85/15, regulatory głośności i tonu, a także pięciopozycyjny przełącznik przetworników. W konstrukcji wykorzystano wklejany gryf o menzurze 25 cali, palisandrową podstrunnicę z firmowymi ptakami oraz opatentowany system tremolo PRS.

To właśnie ten model stał się swego rodzaju standardem jakości dla całej linii produktów firmy i do dziś uważany jest za jedną z najbardziej uniwersalnych gitar elektrycznych na rynku.

Pierwszy sukces na targach NAMM

Do połowy lat osiemdziesiątych Paul Reed Smith podróżował niemal bez przerwy po wschodnim wybrzeżu USA, osobiście odwiedzając sklepy muzyczne i oferując właścicielom swoje instrumenty. Dzięki tym wyjazdom firma zaczęła stopniowo otrzymywać stałe zamówienia i zdołała zgromadzić środki na udział w największych targach muzycznych NAMM.

Paul wahał się, czy warto ryzykować tak dużą kwotę, jednak jego żona Barbara Smith przekonała go, by skorzystał z tej szansy.

Decyzja okazała się przełomowa.

Na targach w 1985 roku szczególną uwagę zwiedzających przyciągnął właśnie PRS Custom 24. Po udanym debiucie firma otrzymała ogromną liczbę nowych zamówień, a marka PRS Guitars zaczęła gwałtownie podbijać światowy rynek.

Od tego momentu przedsiębiorstwo stale rozwijało produkcję, doskonaliło technologie i regularnie wypuszczało nowe modele, orientując się na potrzeby współczesnych muzyków.

Przyjaźń z Tedem McCarty

Jedną z najważniejszych osób w zawodowym życiu Paula Reeda Smitha stał się legendarny inżynier Ted McCarty.

To właśnie Ted McCarty, pełniący funkcje kierownicze w Gibson w złotej erze gitar elektrycznych lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, brał udział w tworzeniu wielu rewolucyjnych rozwiązań. Wśród nich — humbucker, a także takie kultowe modele jak Flying V, Explorer oraz szereg innych projektów, które wywarły ogromny wpływ na rozwój całej branży.

Podziwiając jego osiągnięcia, Paul Reed Smith pewnego razu postanowił przeprowadzić z McCartym wywiad. Znajomość szybko przerodziła się w prawdziwą przyjaźń. Co więcej, Ted McCarty został mentorem młodego konstruktora i wywarł istotny wpływ na dalszy rozwój firmy.

W dowód uznania dla swojego nauczyciela Paul Reed Smith w 1994 roku zaprezentował model PRS McCarty, który stał się swego rodzaju hołdem dla człowieka, który wniósł ogromny wkład w historię gitary elektrycznej.

Lata dziewięćdziesiąte — okres gwałtownego wzrostu

W ciągu lat dziewięćdziesiątych firma PRS Guitars rozwijała się szczególnie dynamicznie.

O ile na początku dekady kadra przedsiębiorstwa była stosunkowo niewielka, to wkrótce w firmie pracował już setny pracownik. Dla porównania: dziś liczba zatrudnionych przekracza kilkaset osób.

W 1996 roku produkcja została przeniesiona do nowej fabryki w mieście Stevensville w stanie Maryland.

W tym samym roku firma uruchomiła oficjalną stronę internetową i przedstawiła program Private Stock.

Instrumenty Private Stock stały się szczytem kunsztu PRS. Do ich wykonania wykorzystywane są wyłącznie najlepsze gatunki drewna, ekskluzywne wykończenie oraz najwyższej jakości podzespoły. Każda taka gitara powstaje praktycznie jako indywidualne zamówienie i jest uważana za prawdziwe dzieło sztuki wśród kolekcjonerów i profesjonalnych muzyków.

Dlaczego Gibson pozwał do sądu PRS

Pod koniec 2000 roku PRS przedstawiła własny model Singlecut.

Jego ogólna sylwetka okazała się dość zbliżona do słynnego Gibson Les Paul, co wywołało poważne niezadowolenie firmy Gibson. Producent oskarżył PRS o naruszenie praw do wyglądu swojego legendarnego modelu i skierował sprawę do sądu.

Na pierwszym etapie procesu sądowego decyzja okazała się niekorzystna dla PRS. Sąd nakazał zaprzestanie produkcji Singlecut.

Jednak Paul Reed Smith nie zgodził się z tą decyzją. Firma złożyła apelację, wskazując, że między dwoma instrumentami istnieje około trzydziestu różnic konstrukcyjnych.

Postępowanie sądowe trwało prawie pięć lat.

We wrześniu 2005 roku Sąd Apelacyjny szóstego okręgu USA uchylił pierwotną decyzję i uznał roszczenia Gibson za bezzasadne, wskazując, że zakaz produkcji narusza zasady wolnej konkurencji.

Po ostatecznym zwycięstwie PRS natychmiast wznowiła produkcję modeli Singlecut, które pozostają w katalogu firmy do dziś.

Pojawienie się serii PRS SE — profesjonalne instrumenty stały się bardziej dostępne

Od samego początku istnienia firmy Paul Reed Smith dążył do tworzenia instrumentów klasy premium, łączących najwyższą jakość wykonania z doskonałą ergonomią. Jednak wraz ze wzrostem popularności marki koszt amerykańskich modeli stopniowo wzrastał i dla wielu początkujących muzyków stawały się one zbyt drogie.

Aby dać młodym gitarzystom możliwość poznania filozofii PRS, w 2001 roku firma wprowadziła nową linię PRS SE (Student Edition).

Gitary te były produkowane poza granicami USA, dzięki czemu udało się znacznie obniżyć koszt, zachowując przy tym firmowy design, wygodę gry i wiele cech konstrukcyjnych starszych amerykańskich modeli. Nowa seria niemal natychmiast stała się poszukiwana wśród muzyków na całym świecie i szybko stała się jednym z najbardziej udanych projektów firmy.

Złota dekada dla PRS

Początek lat dwutysięcznych okazał się dla PRS Guitars wyjątkowo udany.

Pomimo trwającego postępowania sądowego z Gibson, firma aktywnie poszerzała asortyment i przyciągała nowych znanych muzyków.

W gronie oficjalnych artystów PRS znaleźli się tacy słynni gitarzyści jak Mark Tremonti, Dave Navarro, Orianthi, Mark Holcomb, David Grissom, Bernie Marsden, Mikael Åkerfeldt z Opeth, a także wieloletni przyjaciel firmy — Carlos Santana.

Wraz z tymi muzykami wydawano firmowe instrumenty zarówno amerykańskiej serii Core, jak i przystępnej cenowo linii SE.

Wejście na rynek gitar akustycznych

W 2009 roku firma wykonała kolejny ważny krok, prezentując własną linię instrumentów akustycznych.

Dla klientów dostępne stały się modele Angelus oraz Tonare, które otworzyły dla marki zupełnie nowy kierunek.

Asortyment gitar akustycznych obejmował kilka wariantów korpusów oraz różne konfiguracje drewna w serii SE, a program Private Stock pozwalał na zamówienie ekskluzywnych instrumentów z rzadkich gatunków drewna z praktycznie nieograniczonymi opcjami wykończenia.

Wzmacniacze i seria S2

Rozwój firmy nie ograniczał się wyłącznie do produkcji gitar.

Na początku nowej dekady PRS weszła również na rynek wzmacniaczy lampowych, prezentując własne modele dla profesjonalnych muzyków.

Jeszcze jednym ważnym wydarzeniem stało się wprowadzenie serii S2 w 2013 roku.

Linia ta zajęła miejsce pośrednie między drogimi amerykańskimi modelami Core a bardziej przystępną cenowo serią SE. Gitary S2 były produkowane w USA i zachowywały firmową konstrukcję Custom 24, otrzymały jednak kilka uproszczonych rozwiązań, w tym asymetryczny ścięty wierzch korpusu (Beveled Top) oraz trójpozycyjny przełącznik zamiast tradycyjnego pięciopozycyjnego.

Takie podejście pozwoliło zaoferować amerykański instrument w znacznie atrakcyjniejszej cenie.

Współpraca z Johnem Mayerem

Jednym z najgłośniejszych wydarzeń ostatnich lat stało się ogłoszenie współpracy PRS Guitars ze zdobywcą nagrody Grammy Johnem Mayerem, który zakończył wieloletnią współpracę z Fender.

Nowa współpraca wywołała ogromne zainteresowanie muzyków na całym świecie.

Firma zaprezentowała model PRS Silver Sky — instrument z klasycznym kształtem korpusu typu S i przykręcanym gryfem, opracowany wspólnie z Johnem Mayerem.

Gitara niemal natychmiast stała się międzynarodowym bestsellerem.

Później sukces został ugruntowany wypuszczeniem bardziej przystępnej wersji PRS SE Silver Sky, dzięki czemu firmowy instrument jednego z najbardziej znanych współczesnych gitarzystów stał się dostępny dla znacznie szerszego kręgu muzyków.

Program PRS Pulse Artist

Wysoka reputacja marki zawsze przyciągała ogromną liczbę utalentowanych wykonawców marzących o tym, by zostać oficjalnymi artystami PRS.

Jednak firma postanowiła wspierać nie tylko światowe gwiazdy.

W 2020 roku zaprezentowano program PRS Pulse Artist, skierowany do obiecujących młodych muzyków.

Każdy utalentowany gitarzysta, aktywnie występujący w swoim regionie i używający instrumentów PRS, otrzymał możliwość zgłoszenia chęci udziału w programie i liczenia na wsparcie firmy.

Projekt realizowany jest wspólnie z oficjalnymi dealerami marki i pomaga obiecującym wykonawcom rozwijać karierę.

Wierz w swoje marzenia

Historia PRS Guitars — to znacznie więcej niż historia udanego biznesu.

To przykład na to, jak talent, wytrwałość i szczera miłość do swojego fachu potrafią zmienić całą branżę.

Od niewielkiego warsztatu w Annapolis po jednego z najbardziej znanych producentów gitar na świecie — droga Paula Reeda Smitha stała się inspiracją dla tysięcy muzyków i lutników.

Kiedy Paula Reeda Smitha zapytano kiedyś, jaką główną lekcję wyciągnął z lat swojej kariery, jego odpowiedź okazała się zdumiewająco prosta:

„Wierz w swoje marzenia”.

Właśnie ta idea od wielu dziesięcioleci pozostaje filozofią PRS Guitars, ucieleśniając się w każdym instrumencie, który wychodzi z produkcji firmy.