🎸 Niesamowity powrót zaginionego basu The Beatles: „Paul McCartney zadzwonił do mnie — wtedy zrozumiałem, że go odnaleźliśmy”:

Historia jednego z najbardziej poszukiwanych instrumentów muzycznych na świecie po raz pierwszy wypłynęła na łamach Bass Guitar Magazine w grudniu 2019 roku. Wtedy firma Höfner opowiedziała zdumiewającą historię:

„Wiosną 1961 roku młody chłopak wszedł do sklepu muzycznego w Hamburgu i kupił swoją pierwszą gitarę basową — Höfner 500/1 Violin Bass.
To właśnie na tym instrumencie nagrał pierwsze dwa albumy swojego zespołu, a także wiele hitów numer jeden w studio Abbey Road. Jego marzenie stało się rzeczywistością…
Oczywiście mowa o Paulu McCartneyu (Paul McCartney) z The Beatles.

W październiku 1963 roku ten bas zszedł na dalszy plan, a po raz ostatni McCartney użył go w 1969 roku podczas nagrywania Let It Be. Potem instrument zniknął”.

„To prawdopodobnie najważniejsza zaginiona gitara na świecie. To właśnie ten bas brzmi w takich utworach jak Please Please Me, She Loves You, Twist and Shout i wielu innych. Jako pierwszy instrument Paula ma dla niego ogromną wartość emocjonalną”.

Poszukiwaniami kierował ówczesny menedżer ds. marketingu Höfner Nick Wass, który uruchomił kampanię #tracethebass. W 2023 roku poszukiwania nabrały nowego rozpędu dzięki globalnemu rezonansowi, do którego przyłączyli się były dziennikarz BBC Scott Jones i producentka Naomi Jones.

„Szczerze mówiąc, oceniałem szanse na znalezienie basu na zaledwie pięć procent” — mówi Wass. „Zniknął ponad pół wieku temu, bez żadnych punktów zaczepienia”.

Dodaje: „Rozmawiałem z technikiem Paula, Keithem Smithem — sugerował, że instrument mógł zostać po prostu wyrzucony. Ale mimo to kontynuowałem poszukiwania”.

Wśród plotek przewijały się różne wersje — od byłego technika zespołu The Who po Johna McVie z Fleetwood Mac, ale żadna z nich się nie potwierdziła.

Sam Paul McCartney w filmie dokumentalnym BBC zauważył:
„Zniknął jakby we wszechświecie… ale przecież musi być jakaś odpowiedź”.

Przełom w śledztwie

Prawdziwy przełom nastąpił po publikacji artykułu, który rozszedł się po całym świecie. Lawina wiadomości i telefonów gwałtownie wzrosła.

„Pisali o tym wszyscy — od LA Times po New York Times” — wspomina Wass.
„I wtedy skontaktował się z nami Ian Horne — były technik Paula. Był obecny w dniu kradzieży — 10 października 1972 roku. To był kluczowy moment”.

Potem wypłynął stary list od ratownika medycznego Steve'a Glenistera, który słyszał historię o basie w pubie w dzielnicy Ladbroke Grove. Kiedy adresy i szczegóły się pokryły — układanka zaczęła się składać.

Jak było naprawdę

Dalsze śledztwo wykazało:

• Bas został skradziony przez ojca Steve'a Glenistera
• Następnie przekazany właścicielowi pubu — Ronaldowi Guestowi
• Jego syn Graham grał na instrumencie do czasu studiów
• Potem bas trafił do brata Haydena

Później rodzina się przeprowadzała, a instrument został u matki — Mary Guest. Po śmierci męża Hayden zabrał bas.

Z czasem ożenił się z Cathy Murphy i to ona, widząc wiadomość o zaginionym instrumencie, zaczęła coś podejrzewać.

Weszła na strych — i zrozumiała: być może to właśnie ten bas.

Mieszkając zaledwie kilka kilometrów od domu Paula McCartneya, przekazała zdjęcia. McCartney przebywał wtedy w Los Angeles, ale jego menedżer pokazał mu fotografie.

Reakcja była natychmiastowa:
„Tak, to on”.

I co najbardziej zdumiewające — McCartney dowiedział się o znalezisku wcześniej niż sam Wass.

„Wieczorem zadzwonił telefon. Oglądałem Netflixa. Na linii był Paul McCartney. Wtedy zrozumiałem — znaleźliśmy bas”.

 Stan instrumentu

Kiedy sprawdzono instrument, okazało się, że jego stan pozostawiał wiele do życzenia:

• Został przerobiony na wersję dla praworęcznych
• Zainstalowano grube struny z innego basu
• Rowki siodełka zostały poszerzone w prymitywny sposób
• Gryf zaczął się odkształcać
• Mostek był niemal bezużyteczny
• Przetworniki nie działały

Przy renowacji wykorzystano komponenty vintage, jak najbardziej zbliżone do oryginału.

Szczególnie ciekawa jest historia kluczy:

• Pierwotnie zostały wymienione w 1963 roku na Waverley
• Jeden z nich został później zastąpiony częścią z gitary George'a Harrisona
• W efekcie zamontowano oryginalne klucze z 1961 roku

Wartość — czy coś więcej?

Oszacowanie wartości wywołało rezonans:

„Kiedyś powiedziałem — być może 10 milionów dolarów… i teraz wszyscy to cytują” — mówi Wass.
„Ale w rzeczywistości jest bezcenny. To jak Mona Lisa — nie da się go sprzedać”.

Więź McCartneya z Höfner

Wass podsumowuje:
„Wygląda, jakby urodził się z tym basem. Kupił go mając 18–19 lat, a instrument stał się częścią niego samego”.

Chociaż w okresie Wings McCartney prawie na nim nie grał, później — od końca lat 80. — wrócił do tego instrumentu i już nigdy się z nim nie rozstał.