Phil Manzanera o swojej gitarze Roxy Music Firebird, Telecasterze z 1951 roku z utworu “Love Is the Drug” i innych kluczowych gitarach

„Dostał gitarę na 16. urodziny i w ogóle jej nie potrzebował. Spojrzałem i powiedziałem: ‘Dzięki, biorę!’”

Gitarzysta Roxy Music, Phil Manzanera, to nie tylko jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci art-rocka, ale także muzyk z imponującą karierą solową trwającą ponad 50 lat. Poza główną pracą z Roxy Music wydał dziesięć albumów solowych, z których każdy pokazuje jego ogromne horyzonty muzyczne. Niedawny box-set 50 Years of Music (11 CD) po raz kolejny potwierdza: Manzanera nigdy nie podążał utartymi schematami. Jego nowatorski, wyprzedzający swoje czasy styl gry na gitarze stał się nicią porozumienia w całej jego dyskografii.

Magazyn Guitar Player odwiedził studio Manzanery w zachodnim Londynie, aby porozmawiać o gitarach, które ukształtowały brzmienie jego prac solowych i nagrań z Roxy Music. Jak się okazało, każda z nich ma bogatą historię i nienaganną reputację.

„W zasadzie używałem tych samych gitar na wszystkich moich solowych albumach” – opowiada Phil. – „Zaczynając od Diamond Head (1975), były to moja czerwona Firebird VII, Telecaster i Gibson Les Paul. A w utworze Lagrima użyłem klasycznej gitary hiszpańskiej”.

Jeśli chodzi o wzmocnienie, Manzanera wspomina zestaw Hiwatt z kolumną WEM, którego używał także w Roxy Music, głośnik obrotowy Yamaha i Fender Twin. Wzmacniacz Hiwatt został zmodyfikowany: z tyłu dodano przełącznik na 30 watów, co pozwalało łatwiej uzyskać przester. Efekty zapewniał pedalboard Pete'a Cornisha z wbudowanym fuzzem i distortionem, a także magnetofon Revox, którego Phil aktywnie używał wraz z Brianem Eno – zarówno w pracy solowej, jak i w Roxy.

Od 2000 roku Manzanera zaczął eksperymentować ze wzmacniaczami Roland do gitar syntezatorowych i używał pary VGA-7 podczas trasy reunion Roxy Music w 2001 roku. A na ostatnią trasę grupy w 2022 roku jego setup zmienił się całkowicie: za sceną duża kolumna, na scenie kompaktowy Fender Pro Junior i nowy pedalboard od australijskiego mistrza Daniela Steinharda.

Kończąc rozmowę o wzmacniaczach, Phil pokazał pięć swoich najważniejszych gitar.

1965 Gibson Firebird VII

„To korpus odwrócony w kolorze Cardinal Red” – wyjaśnia Manzanera. – „Pozłacany osprzęt, hebanowa podstrunnica z blokowymi inkrustacjami i odwrócona główka z kluczami z tyłu”.

Choć dziś jest to jedna z jego ulubionych gitar, w swoim czasie model ten uważano za niezbyt wygodny.
„Te gitary nie były zbyt popularne – są duże i nieco nieporęczne w porównaniu ze Stratocasterem lub Telecasterem” – zauważa.

Mimo to właśnie ta gitara stała się dla niego zakupem przełomowym.

„W 1973 roku zobaczyłem ogłoszenie w magazynie Melody Maker: ‘Na sprzedaż czerwona gitara Gibson’. Ponieważ jako dziecko miałem czerwonego Höfnera, postanowiłem sprawdzić. O Firebirdzie nie wiedziałem wtedy kompletnie nic”.

Manzanera przyjechał do luksusowego domu w Regent’s Park i zastał tam amerykańskiego studenta.
„Dostał tę Firebird na 16. urodziny i w ogóle jej nie potrzebował. Spojrzałem i od razu powiedziałem: ‘Dzięki, biorę!’”

Gitara kosztowała go £120.
„Brzmiała po prostu niesamowicie, zwłaszcza na taśmie analogowej. W tamtym momencie potrzebowałem jasnego, rozpoznawalnego instrumentu. Wcześniej grałem na białym Stratocasterze, ale potrzebowałem ‘firmowej’ gitary – i Firebird nią została. Trafiła nawet na wewnętrzną okładkę drugiego albumu Roxy Music”.

1965 Gibson Non-Reverse Firebird

Ta gitara jest ściśle związana z albumem 801 Live – nagraniem eksperymentalnego projektu 801, stworzonego przez Manzanerę w 1976 roku podczas przerwy w działalności Roxy Music.

„Znalazłem ją w komisie w Shepherd’s Bush za około £180” – wspomina Phil. – „Jest zmodyfikowana: trzy humbuckery i zestaw mini-przełączników dających różne kombinacje przetworników. Mówią, że wcześniej miała Bigsby lub inny system tremolo”.

Brzmienie gitary stało się częścią unikalnego brzmienia grupy: sygnał był dzielony – jedna część szła do wzmacniaczy Manzanery, druga do syntezatora EMS VCS3 Briana Eno.

„Ta gitara brzmi na całym 801 Live. Zagraliśmy tylko trzy koncerty, a nagranie w Queen Elizabeth Hall stało się albumem. Właśnie połączenie tego Firebirda, wzmacniaczy Hiwatt, głośnika obrotowego Yamaha i pedalboardu Pete'a Cornisha stworzyło tamto brzmienie”.

1951 Fender Telecaster (zmodyfikowany)

„Kupiłem go z ogłoszenia w Melody Maker w 1974 roku. Do 1975 roku miał oryginalne przetworniki”.

Za radą gitarzystów grupy 10cc – Erica Stewarta i Lola Creme’a – Manzanera zdecydował się na poważną modyfikację u słynnego mistrza Teda Lee, znanego jako Ted the Sprayer.

„Wtedy w ogóle nie myśleliśmy o wartości kolekcjonerskiej. Zdjął lakier, przemalował, wymienił progi na Gibsonowskie i wstawił humbucker. Dziś oryginalny Telecaster z 1951 roku byłby wart sześciocyfrową sumę”.

Ale dla Phila najważniejsze było co innego:
„Jest niewiarygodnie wygodna i brzmi magicznie. Tak, to już nie jest klasyczne brzmienie telecastera, ale używałem jej wszędzie. Brzmi w ‘Love Is the Drug’ i na prawie wszystkich albumach”.

2000 Gibson Custom Shop Les Paul Custom

Czarny Les Paul z 1957 roku przez długi czas był scenicznym symbolem Manzanery, ale instrument był pożyczony i ostatecznie wrócił do właściciela.

W 2000 roku Gibson Custom Shop w Hamburgu wykonał dla niego egzemplarz zastępczy z osobistymi detalami.
„Dodałem małe logo, a pickguard podarował mi Chris Spedding. Gitara świetnie trzyma sustain – z echem po prostu miażdży”.

2022 Gibson ES-335

„To moja najnowsza gitara, kupiona na pożegnalną trasę Roxy Music w 2022 roku. Na samym początku, jeszcze w 1972 roku, grałem na ES-335 z Bigsby – świetnie sprawdzała się przy sprzężeniach”.

Według Manzanery gitara jest zbyt „jazzowa” do większości materiału Roxy, ale idealnie pasowała do utworu If There Is Something:
„W rozbudowanej środkowej części solo brzmi po prostu wspaniale. Właśnie dlatego ją wziąłem”.