🎸 „Był w nim mały sabotażysta”: Mark Knopfler o trudnej współpracy z idolem z dzieciństwa, Bobem Dylanem

Mark Knopfler o trudnej współpracy z idolem z dzieciństwa, Bobem Dylanem

Kiedy Mark Knopfler był u szczytu sławy z Dire Straits, to właśnie jego Bob Dylan zaprosił do wyprodukowania albumu, który stanowił kropkę nad „i” w jego okresie „born-again”. Ta współpraca okazała się jednocześnie historyczna i niezwykle trudna.

Dlaczego czasem lepiej nie spotykać swoich idoli

Powiedzenie „nie spotykaj swoich bohaterów” jest szczególnie aktualne w środowisku twórczym. Z daleka wielcy artyści wydają się niemal mitycznymi postaciami, ale osobisty kontakt często obnaża ich ludzkie, momentami niezwykle skomplikowane oblicza — czasem w najbardziej skrajnych przejawach.

Producent Rick Rubin w swojej książce „The Creative Act: A Way of Being” pisze:

„Wielu wielkich artystów najpierw rozwija czułe anteny nie w celu tworzenia sztuki, lecz dla samoobrony. Muszą się bronić, ponieważ czują wszystko głębiej i boleśniej”.

Mark Knopfler przekonał się o tym na własnej skórze w 1983 roku, kiedy przyszło mu produkować swojego idola z dzieciństwa — Boba Dylana. Chodziło o album Infidels, który oznaczał powrót Dylana do muzyki świeckiej po trzech płytach przesiąkniętych religią z jego „chrześcijańskiej trylogii”.

Od Slow Train Coming do szczytu Dire Straits

Wcześniej Knopfler brał już udział w jednym z tych albumów — zagrał partie gitarowe na Slow Train Coming (1979). Było to pierwsze wydawnictwo z chrześcijańskiego okresu Dylana i ukazało się wkrótce po gwałtownym wzlocie samego Knopflera, który stał się gitarowym bohaterem dzięki debiutanckiemu albumowi Dire Straits i hitowi Sultans of Swing.

W wywiadzie dla magazynu Guitar Player (wrzesień 1984) Knopfler przyznawał:

„Miał na mnie kolosalny wpływ, gdy miałem 14 czy 15 lat. Słuchałem Boba Dylana od samych początków — od czasów Hard Rain — i przeszedłem z nim całą drogę. Do dziś uważam go za wielkiego. Blood on the Tracks — to jeden z moich ulubionych albumów”.

Słowa te są szczególnie godne uwagi, biorąc pod uwagę, że praca nad Infidels rok wcześniej była dla gitarzysty poważnym wyzwaniem.

Dlaczego Dylan wybrał właśnie Knopflera

Zanim postawił na Knopflera, Dylan rozważał kandydatury Davida Bowiego, Elvisa Costello oraz Franka Zappy, ale zrezygnował ze wszystkich. Czuł się niepewnie w warunkach nowoczesnego studia i szukał osoby dobrze znającej się na technologii. Ta dość ekscentryczna lista świadczy o tym, że Dylan dążył do poważnej zmiany brzmienia i podejścia.

Jednak w momencie rozpoczęcia nagrań w studio Power Station w Nowym Jorku (kwiecień 1983) stało się jasne, że Dylan podjął większość kluczowych decyzji już wcześniej. Knopfler zrozumiał, że czeka go nie tyle kierowanie procesem, co balansowanie między twórczymi zmianami nastroju autora.

Muzycy, którzy nadali rytm Infidels

Skład grupy w dużej mierze określił wypolerowany, rytmicznie nasycony charakter albumu. Za sekcję rytmiczną odpowiadali Robbie Shakespeare oraz Sly Dunbar — legendarny duet Sly & Robbie, który zasłynął jako producenci i artyści wytwórni Island Records, współpracujący z Black Uhuru, Wailing Souls oraz Grace Jones.

Ponadto Dylan zaprosił byłego gitarzystę prowadzącego The Rolling Stones — Micka Taylora, którego poznał latem poprzedniego roku.
Ze swojej strony Knopfler przyprowadził klawiszowca Alana Clarka i inżyniera dźwięku Neila Dorfsmana, znanych z albumu Love Over Gold oraz ścieżki dźwiękowej do filmu Local Hero.

Dwóch wirtuozów — jeden album

W rezultacie Infidels stał się płytą, na której dwóch wirtuozów gitary — Knopfler oraz Mick Taylor — wplotło swoje płynne partie gitary elektrycznej w muzykę, którą wielu uważa za jedną z najlepszych późnych prac Dylana.
. W połączeniu z synkopowanymi rytmami Sly & Robbie album stał się udanym stylistycznym zwrotem, co szczególnie słychać w kompozycjach License to Kill, Neighborhood Bully, Sweetheart Like You oraz tytułowym arcydziele Jokerman.

„Był w nim mały sabotażysta”

Pomimo sukcesu muzycznego, proces pracy był daleki od ideału.
Inżynier dźwięku Neil Dorfsman wspominał:

„Nie chcę dobierać niewłaściwych słów, ale w Bobie był pewien agent-prowokator. Mieszkał w nim zdecydowanie mały sabotażysta. Jeśli według kogoś wszystko zaczynało iść zbyt dobrze, on świadomie próbował to zatrzymać”.

Pewnego razu Dylan zaczął szeleścić folią po kanapce prosto do mikrofonu — tylko po to, by pokazać, że się nudzi. Innym razem nagle oświadczył, że chce natychmiast nagrać album świąteczny. Wtedy wszyscy się śmiali, ale lata później faktycznie go wydał.

Knopfler, odpowiedzialny za proces pracy, czuł coraz większe rozczarowanie. Zdał sobie sprawę, że klasyczna rola producenta po prostu tutaj nie działa.

Uprzejmość, dyscyplina i geniusz

W rozmowie Knopfler był niezwykle dyplomatyczny:

„Tak, to było trudne. Ale praca z różnymi ludźmi uczy elastyczności. Każda piosenka ma swój sekret i nie ma żadnych zasad w pisaniu muzyki czy produkcji”.

Dodał:

„Jestem bardziej zdyscyplinowany. Ale Bob jest o wiele bardziej zdyscyplinowany jako poeta. Jest absolutnym geniuszem — jako autor tekstów i jako piosenkarz. Muzyka dla niego jest raczej środkiem przekazu poezji”.

Dlaczego Knopfler mimo wszystko podziwiał Dylana

Pomimo wszystkich trudności, Knopfler szczególnie cenił piosenkę I and I. Przyznawał, że pierwsze wersy tego utworu potrafią skłonić każdego autora do zastanowienia się nad zakończeniem kariery.

„Jeśli coś jest zagrane z duszą — to jest najważniejsze. Technika jest wtórna. Czasem wystarczy po prostu włączyć płytę Howlin’ Wolfa, żeby wszystko zrozumieć”.