Wieczór z siedmioma oryginalnymi Gibsonami Les Paul z lat 1958–1960

„Nie każdy ’Burst był arcydziełem, ale te uzasadniły legendę”

Rzadko zdarza się okazja, by potrzymać w dłoniach choć jednego autentycznego, vintage’owego Gibson Les Paul Standard, wyprodukowanego w latach 1958–1960.
Jednak w październiku, kiedy magazyn Guitarist połączył siły z Gibson Garage London na specjalny wieczór poświęcony ’Burstom, wydarzyło się coś naprawdę wyjątkowego — i, trzeba przyznać, odrobinę onieśmielającego.

Dzięki hojności właścicieli udało się zebrać w jednym pomieszczeniu aż siedem oryginalnych gitar typu ’Burst. Wydarzenie cieszyło się ogromnym zainteresowaniem — sala była wypełniona gitarzystami i kolekcjonerami pragnącymi usłyszeć żywą historię.

Za brzmienie odpowiadał znakomity bluesowy gitarzysta Aynsley Lister. Mimo że wrócił z wyczerpującej europejskiej trasy koncertowej zaledwie o drugiej w nocy poprzedniego dnia, wyszedł na scenę i od pierwszych dźwięków przykuł uwagę publiczności. Instrumenty, które trzymał w rękach, były zresztą godne podziwu.

Na scenie stanęły dwie gitary z 1958 roku, model ’59 należący niegdyś do Micka Taylora, słynny i oszałamiająco piękny egzemplarz ’59 o przydomku Minnesota, nie mniej znany Grainger — w rzeczywistości model z 1960 roku wykonany według specyfikacji ’59, a także Standard z 1960 roku z wibrato Bigsby.

Dodatkowo, dla porównania, dostępny był Goldtop z 1954 roku — doskonała okazja, by usłyszeć różnicę między wczesnymi przetwornikami Patent Applied For a przetwornikami typu P-90 soapbar, które zostały przez nie zastąpione.
Na koniec, specjalny gość wieczoru — legendarny ’59 ’Burst o przydomku Stripe, należący wcześniej do Gary'ego Moore'a, udostępniony przez dom aukcyjny Bonhams.

Ponieważ gospodarzem wydarzenia był Gibson, do wzmocnienia sygnału wybrano combo Mesa Fillmore 50 — brzmiące czysto, responsywnie i z dużą dynamiką. Jego charakter przypominał klasycznego Marshalla Bluesbreakera z lat 60.: to nie jest high-gain, ale po podkręceniu głośności lub lekkim przesterowaniu sprawia, że gitara wręcz śpiewa.

Wieczór rozpoczął się od ’58 ’Burst w niezwykle dobrym stanie — z głębokim wiśniowym sunburstem, który niemal nie wyblakł. Kolor ten był charakterystyczny właśnie dla 1958 roku i powstawał przy użyciu barwnika na bazie czerwonego pigmentu z domieszką błękitu dla uzyskania głębi.

Warstwa wiśniowa była nakładana na żółty podkład. To właśnie różnica między pigmentami a barwnikami wyjaśnia fenomen tak zwanych Unburst — gitar, w których czerwony kolor z czasem zniknął, pozostawiając jednolity miodowo-żółty odcień.
Kiedy Gibson w 1960 roku zmienił recepturę lakieru, rezygnując z barwników, zniknął również niebieski komponent, co doprowadziło do powstania charakterystycznego odcienia, często nazywanego Tangerineburst.

Brzmienie obu ’58 było zdumiewające — drapieżne, śpiewne, z potężnym pomrukiem przetworników PAF, w którym agresja łączy się z komfortem słuchania. To jedno z tych brzmień, dla których ludzie zakochują się w Les Paul.

Przed wydarzeniem ekspert od przetworników, Stuart Robson z Sunbear Pickups, wyjaśnił, że oryginalne PAF-y były najczęściej wyposażone w magnesy Alnico II i V, rzadziej III i IV. Przy ręcznym nawijaniu parametry wyjściowe były bardzo zróżnicowane, ale z jego doświadczenia wynika, że oporność nigdy nie wykraczała poza zakres 7–9 kOhm.

Przechodząc do gitar z 1959 roku — w tym instrumentu Micka Taylora oraz Minnesota — Aynsley zauważył, że nie odczuł znaczącej różnicy w profilach gryfu, mimo reputacji ’58 jako modeli „grubszych”.
Pod względem brzmienia wszystkie gitary zachowały swój firmowy charakter, choć każda miała własny głos: ’59 Taylora brzmiał bardziej brudno i gęsto, podczas gdy pierwszy ’58 wyróżniał się krystaliczną, lecz ciepłą klarownością.

Co ciekawe, spośród około 1200 sztuk ’Burst wyprodukowanych w latach 1958–1960, mniej niż jedna trzecia posiadała wyraźny rysunek drewna. Mocny „flame” był prawdziwą rzadkością, dlatego Minnesota z efektownym topem to prawdziwy jednorożec wśród jednorożców.
Niemniej jednak współczesne reedycje Gibson prawie zawsze mają wzorzysty top — rynek dyktuje swoje zasady.

Kolejny efektowny top należał do Stripe Gary'ego Moore'a. Choć nie pozwolono na nim zagrać, przedstawicielka Bonhams, Claire Tole-Moir, opowiedziała historię gitary i jej kluczową rolę w aukcji Final Encore.

Nierówna symetria topu Stripe przypominała, że pod koniec lat 50. idealny „bookmatch” nie był priorytetem. Co ciekawe, gitara ta pozostała u Moore'a dłużej niż słynny Greeny, co pośrednio świadczy o jej uniwersalności.

Następnie Aynsley wziął do ręki Les Paul Standard z 1960 roku z Bigsby. Tutaj zauważył cieńszy gryf — nie zawsze zaleta dla muzyków o większych dłoniach. Jednak brzmieniowo gitara zachowała ten sam ostry, żywy charakter, który łączy wszystkie ’Bursty.

Wiemy na pewno: nie każdy ’Burst był wielkim instrumentem. Ale te, które wybrzmiały w Gibson Garage London tamtego wieczoru, w pełni uzasadniły swoją legendę.

Niespodzianką wieczoru był Goldtop z 1954 roku z P-90. W porównaniu z PAF okazał się bardziej „kąśliwy” i przebijający — i to właśnie to brzmienie Aynsley uznał za swoje ulubione. Oto i ewolucja.

W rezultacie wieczór okazał się naprawdę niezapomniany. Dziękujemy wszystkim gościom, Gibson Garage London za udostępnienie miejsca, Bonhams za możliwość zobaczenia ’59 Gary'ego Moore'a oraz oczywiście właścicielom gitar — Andrew Raymondowi, Peterowi Hallowi, Simonowi White'owi, Paulowi Jonesowi i Bobowi Woottonowi.
Jeśli uważacie, że powinniśmy to powtórzyć — kto wie, być może ’Bursty znów wyjadą na scenę.